<<< hakkımızda / tarihçe

İane (yardIm) sergİsİ pİyangosu : 1898 - 1899

Girit sorunu yüzünden çıkan ve Yunanistan' ın yenilgisiyle sonuçlanan 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı biter bitmez, şehit ailelerine ve savaşta yaralanarak sakat kalanlara yardım etmek için büyük bir kampanya açılmıştır o Önce, saray çevresi ve İstanbul başta olmak üzere, memleketin her köşesinden değerli eşya ve para bağışları toplanmış, bunlar Yıldız Sarayında açılan özel bir pavyonda teşhir edilmiş, sergi belli bir para karşılığında halk tarafindan gezilmiştir. Sergilenen eşyadan en güzel 75 tanesinin Almanya' da renkli kataloğu bastırılmıştır o Sonra bu eşyalar satışa çıkarılmıştır; fakat hepsinin özel kişilere satılması mümkün olmayınca, - baştan beri mi böyle planlanmıştır, yoksa zorunluluk karşısında mı bu yola gidilmiştir, bilmiyoruz- geri kalan eşya toptan ticari bir gruba devredilmiş ve grubun bunları özel bir piyango düzenleyerek elden çıkarmasına izin verilmiştir.

M.Süleyman ÇApanoğlu Tarihten Sesler (Sayı 1718,Eylül 1944) dergisinde çıkan "Piyangonun Tarihi " yazısında şöyle diyor : "İlk resmi piyango da hükumetin hazırladığı (Evladı şüheda ve malulini askeriye ianesi piyangosu) dur. 313 Türk Yunan savaşı esnasında tertip edilmiştir. Piyango için Yıldız sarayında bir sergi açıldı. Ve burada, piyangoda çıkacak eşya teşhir edildi. Sergide ufak tefek eşyalardan başka birçok kıymetli şeyler de vardı: ipek halılar, Çin vazoları, gümüş takımlar ve ilh. Bunlar, padişah ve hanedan azalanyla, hükUmet erkanı, tacirler ve İstanbullular tarafından hediye edilmişti" (s. 16). Bu savaşta Osmanlı Ordusunun zayiatı, 1.126 şehit, 3.252 yaralı, 200 esir ve 17 kayıptı. Padişah II. Abdülhamit, banş yapıldıktan sonra, gazilerden bir bölümünü Yıldız Sarayı'nda kabul etmiş ve sakat kalanlara Saray Marangozhanesinde kendi eliyle yaptığı bastonlar hediye etmiştir.

Yardım sergisinde önce padişah alıŞveriş yapmış, sonra da 20 liradan (bugünkü parayla yaklaşık 8 milyon TL) fazla eşya satın alanların adları, keza defterler halinde gazetelerle uzun uzadıya yayımlanmıştır:

" Taraf-ı zişeref- i hazret - i hilafetpenahiden lütfen ve merhameten mübayaa buyurulan birçok eşyadan maada serginin bidayet-i küşadı olan ' . Martın 15 inci gününden Mayıs gayesine kadar 20 ve 20 liradan fazla eşya iştira eyleyen zevat-ı kiramm esamisini natık tanzim olunan defterdir...."

Sergi kapandıktan sonra, geri kalan (çiçeklik, kalemlik, albüm gibi) çoğu ufak tefek eşyayla düzenlenen piyango (5, 10, 20 adet liray-ı Osmani gibi) para ödülleri de serpiştirilmiş olarak, l50.000'e yakın bilet satılmış ve hiç boş çıkmamacasına, 1898 sonlarında ikamiye kur'aları çekilmeye başlanmıştır.

"İane sergisinin bakiye-i eşyasını mübayaa edenler tarafından tertip olunan piyangonun birinci keşidesi (İlk bin bilet numarası) "

Malumat, (16 Kanunuevvel1314)
28 Aralık 1898.